گیاهان معطر و دارویی

کشور ایران با دارا بودن بیش از ۲۳۰۰ گونه گیاهان معطر و دارویی و شرایط خاص اقلیمی و جغرافیایی اش ، ظرفیت بسیار مناسبی جهت تبدیل به یکی از قطب های صنایع مرتبط به گیاهان معطر و دارویی در جهان را دارد که متاسفانه بدلایل گوناگون تا کنون از این ظرفیت بزرگ استفاده مناسبی صورت نپذیرفته است.
این شرکت به عنوان یکی از مهمترین فعالیت هایش، در تلاش است با تمرکز بر شناخت هرچه بیشتر توانمندی های موجود در کشورمان ایران در این زمینه و معرفی شایسته این توانمندی ها در سطح جهان، پلی میان تولیدکنندگان و تامین کنندگان گیاهان معطر و دارویی درکشورمان با مصرف کنندگان جهانی این محصولات باشد.

شیرین بیان

گل محمدی

گلرنگ

پنیرک

آویشن شیرازی

کتیرا

شیرین بیان:

شیرین‌بیان یکی از قد‌‌یمی‌ترین گیاهان د‌‌ارویی جهان است که می‌توان آن را پد‌‌ربزرگ گیاهان د‌‌ارویی نامید‌‌. گیاهی خود‌‌رو که د‌‌ر اکثر نقاط ایران کشت می‌شود‌‌ و ریشه این گیاه به صورت خشک‌شد‌‌ه و عصاره یکی از مهم‌ترین اقلام صاد‌‌راتی کشورمان د‌‌ر بخش گیاهان د‌‌ارویی است.این گیاه ، گیاهی خودرو از تیره باقلاییان است که دارای برگ‌ های مرکب بوده، گل هایی به رنگ آبی، ارغوانی و زرد دارد، میوه‌ ی آن شامل ۵ تا ۶ دانه قهوه ای رنگ است و ریشه و ساقه زیر زمینی آن که به رنگ قهوه ای یا سیاه می باشد، مصرف دارویی دارد.
ریشه شیرین بیان به خاطر خواص دارویی برای درمان بیماری های معده و روده به شهرت رسیده و فواید فراوانی نیز برای پوست صورت و موهای سر دارد. همچنین دمنوش شیرین بیان به لاغری و کاهش وزن کمک به سزایی می کند.

گل محمدی:

گل محمدی “Rosa damascena” گونه خاصی از گل سرخ بوده و گیاهی درختچه ای، چند ساله متعلق به تیره گل سرخ است.منشاء گل محمدی ایران است و گفته می شود بعد از حمله اسکندر مقدونی این گیاه از ایران به مقدونیه و بلغارستان رفته و در آنجا کشت گردیده است. گل محمدی در ایران معمولاً در مناطق مرتفع و خشک کشت می گردد (ارتفاعات بین ۲ تا ۳ هزار متر از سطح دریا) و استانهای اصفهان (کاشان)، کرمان، کرمانشاه، فارس و آذربایجان شرقی از تولیدکنندگان اصلی گل محمدی در کشور می باشند گل محمدی علاوه بر ارزش غذایی در بخش درمان نیز کاربرد فراوانی دارد، بر اساس نظر کارشناسان تغذیه، داروسازان و پزشکان، گل محمدی در درمان بیماری های گوارشی، زخم معده، تقویت قلب، یبوست، ناتوانی جنسی، رفع آلرژی های پوستی، بیماری های صفراوی، دردهای شکمی، شادابی پوست و افسردگی تاثیر بسزایی دارد.محصول عمده گل محمدی، گلاب، اسانس و گلبرگ خشک می‌باشد، که از آن‌ها در صنایع دارویی، عطرسازی، فراورده‌های بهداشتی و آرایشی و صنایع غذایی استفاده می‌شود.سالانه گلاب و اسانس ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس و کشورهای اروپایی از جمله فرانسه و انگلستان صادر می‌گردد.

گیاه گلرنگ:

گیاهی است یکساله،ارتفاع ان در حدود ۶۵ سانتیمتر، کمی خاردار و منظره کلی ان بخصوص گلهایش شباهت با خارخسک دارد.برگهای آن بدون دمبرگ پهن و موجدار با دندانه های منتهی به خارهای ظریف است.

 

گلرنگ

 

گلرنگ ،بومی مشرق زمین است و از نواحی عربستان برخاسته و پس زا آن به سایر مناطق دنیا منتشر شده است و امروزه در اغلب کشورها کاشته می شود و از نظر مصارف روغن آن و ماده رنگی گلهای ان مورد توجه است.تکثیر گلرنگ از طریق کاشت دانه آن صورت می گیرد.دانه ان را برای اینکه در جوانه زدن تسریع شود،قبل از کاشت ۲۴ ساعت در آب می خیسانند و معمولا در ارقام مختلفه گلرنگ پس از۵-۴ ماه گیاه قابل بهره برداری میشود.این گیاه در خراسان ،تفرش تبریز و برخی مناطق دیگر می روید.
لرنگ که به آن گیاه رنگ، کاجیره، کاشفه، گل کافشه و … نیز گفته می‌شود، گیاهی است که به طور عمده در آب و هوای گرم و خشک رشد می‌کند. از دانه‌های این گیاه روغن گلرنگ استخراج می‌شود و از گل‌های گلرنگ برای رنگین کردن خوراکی‌ها و به عنوان منبعی برای استخراج رنگ طبیعی استفاده می‌کنند؛ علاوه بر این، گل‌های گلرنگ در بسیاری از موارد برای مقاصد دارویی نیز به کار می‌رود

گیاه پنیرک:

گیاه پنیرک با نام علمی گیاهی گل‌دار از جنس مالوا (Malva) است. این گیاه با گل‌های بنفش‌رنگ خود اغلب در دشت‌ها می‌روید و ارتفاع آن معمولا به حدود ۶۰ سانتی‌متر می‌رسد. پنیرک، بومیِ غرب اروپا است؛ اما در بخش‌هایی از مدیترانه و شمال آفریقا و آسیا هم رشد می‌کند.

عجیب‌ترین بخش گیاه پنیرک، مغز و دانه‌های آن است (که به‌خاطر شکل‌شان به پنیرک معروف شده‌اند). لُعاب (موسیلاژ) موجود در گیاه پنیرک ارزش دارویی زیادی دارد و در تهیه‌ی داروهای مختلف از آن استفاده می‌شود.  مردم در قدیم گل پنیرک را نیز مصرف می‌کردند.

گل‌های پنیرک بیش از ۱۰ درصد موسیلاژ دارند. این موسیلاژ در اثر هیدرولیز، تبدیل به گالاکتوز، آرابینوز، گلوکز، رامنوز و اسید گالاکتورونیک می‌شود. هم چنین گل‌های پنیرک حاوی مقدار کمی تانن و حدود یک دهم درصد لوکوآنتوسیانین‌ها و ۷ درصد آنتوسیانین‌ها می‌باشد (نسبت به وزن خشک گل).

قسمت مورد استفاده ی پنیرک در ایران، گل های بنفش رنگ خشک شده ی آن می باشد. محل رویش گیاه در ایران نواحی البرز، اطراف تهران، شمال ایران، آذربایجان، آستارا، اصفهان، نواحی مرکزی ایران، خراسان، دامغان، سمنان، جنوب ایران، کرمان، بلوچستان و سایر نقاط می باشند.

برگ هم حاوی حدود ۸ درصد موسیلاژ می‌باشد که پس از هیدرولیز، تولید قندهای آرابینوز، گلوکز، رامنوز، گالاکتوز و اسید گالاکتورونیک اسید می‌کند. هم چنین حاوی مقدار تانن و فلاونوئید است.

آویشن شیرازی:

آویشن (به انگلیسی thyme plant)یک گیاه متعلق به خانواده نعناع است که در مصر باستان برای درمان بوی بد دهان استفاده می شد، در یونان باستان از آن به عنوان بخور در معابد استفاده می شد و آن را به آب حمام اضافه می کردند.

رومی ها از آویشن کوهی به عنوان یک طعم دهنده برای پنیر و نوشیدنی های الکلی استفاده می کردند. بقراط از آویشن برای درمان بیماری های تنفسی استفاده می کرد.

طبع آویشن گرم و خشک است. امروزه آویشن به شکل های آویشن تازه و آویشن خشک، چای و دمنوش آویشن، روغن آویشن و عرق آویشن استفاده می شود. آویشن حاوی مقادیر بالای تیمول که خواص ضد عفونی کننده دارد و کارواکرول که خواص ضد باکتریایی دارد می باشد.

آویشن شیرازی( Zataria) در جنوب ایران، افغانستان و پاکستان می‌روید و خواص بسیار زیاد دارویی و خوراکی دارد.

آویشن‌های شیرازی شاخه‌های کوچک پوست سفید دارند و کرکدار هستند. برگ‌های کوچک دایره‌ای یا بیضوی با قاعده گرد و به ندرت قلبی‌شکل و تقریباً نوک‌دار، برگ‌های جوان کُرک‌های کوتاه سفید و برگ‌های مسن‌تر بدون کرک هستند. چرخه‌های گل دسته‌ای و گروهی انبوه یا سنبله‌ای شکل دارد. گل‌های آن بسیار کوچک، به طول دو میلی‌متر، تخم‌مرغی درازچین و کرک‌دار هستند

کتیرا:

کتیرا ترشحات صمغی خشک شده حاصل از چندین گونهٔ گیاه گون است. گونه‌های مولد کتیرای گون گیاهان کوچکی ارتفاع یک متر است.

گیاه گون حدود ۲۰۰ گونه دارد که در نواحی استپ و کوهستانی می‌روید. حدود ۱۵ گونه گون در ایران وجود دارد که در سراسر ایران پراکنده است: از اطراف یزد و کرمان گرفته تا کرج، تهران، کوهپایه های رشته کوههای شرقی و و در غرب در کردستان، کرمانشاه و در جنوب ایران نیز این گیاه یافت می‌شود.

گونه‌های مختلف گون عمدتا به صورت درختچه یا گیاهان علفی یک یا چند ساله یافت می‌شود و خارداراست و در کتب طب سنتی قدیم به آن “اصابع العروس” و محلب العقاب” می‌گویند.
کتیرا صمغی است که از اغلب گونه‌های گون می‌توان گرفت. ساقه گون به دلایل مختلف شکاف برمی‌دارد، صمغ آن جاری می‌شود و خیلی زود هم بر اثر تبخیر آب موجود در آن خشک می‌شود و این کتیرا را جمع آوری می‌کنند.

دو نوع کتیرا در ایران وجود دارد، یک نوع کتیراي زرد است که مانند تارها و یا نوارهاي پیچیده و دودي شکل است و دیگر کتیراي سفید است که به شکل پارچه عریضی است با اطراف یا وسط برآمده است.
کتیرا دارای ۱۰ تا ۱۵ درصد آب، ۳ تا ۴ درصد مواد معدنی و ۳ درصد نشانسته است  و حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد مواد تشکیل دهنده کتیرا در آب حل نمی‌شود اما در مجاورت رطوبت به صورت لعاب چسبنده‌ای در می‌آید که ذرات نشاسته اش به وضوح به چشم می‌آید.