خرما

در ایران نخل و خرما از دوران باستان و پیش از هخامنشی کشت می‌شده و حتی بسیاری از تاریخدانان و زبانشناسان معتقدند واژه خرما ریشه و بنیاد فارسی داشته و از زبان‌های فارسی، به زبان‌های هندی، اردو، ترکی، اندونزیایی و مالزیایی به سوی شرقی و یونانی به سوی غربی وارد شده‌است و همه اینها نشان از پیوند ناگسستنی بین ایران و خرما ست.
ایران در حال حاضر با تولید ۱۷ درصد کل خرمای جهان در رتبه دوم تولید خرما در جهان قرار دارد اما متاسفانه علیرغم تولید رده ی دومی ایران ، ایران در زمینه صادرات خرما در رتبه هفتم جهان قرار دارد که با توجه به درخواست بالای محصول ایران در بازار جهانی این جایگاه شایسته کشور ایران نیست. متاسفانه طبق آمارها بیش از ۴۰ درصد محصول خرمای تولیدی ایران قبل از مصرف و در چرخه تولید و برداشت و انبارش از بین میرود.
موارد بالا بخشی از واقعیتهای امروز محصول خرما در ایران است و بخوبی نشانگر پتانسل بالای موجود در ایران البته در کنار ضعفهای مشهود ماست که متاسفانه محصول خرما مورد بی مهری مسئولین و فعالین اقتصادی قرار گرفته است. این شرکت نهایت تلاش خود را خواهد داشت تا سهم خود را در ارتقا جایگاه کشورمان در این بازار ایفا نماید.

رطب مضافتی

خرمای زاهدی

خرمای پیارم

خرمای کبکاب

خرمای خاصویی

خرمای شاهانی

خرمای رَبی

خرمای استعمران

رطب مضافتی:

برای عامه مردم، شناخته شده ترین نوع خرما است. طعم عالی و رنگ سیاه آن سبب مخاطب پذیری زیادی شده است. این خرما را در بم کرمان زیاد می بینیم و در واقع خرمای مضافتی بم، مهم ترین خرماهای بازاری کشور را شامل می شود.  در تهران، اصفهان، مشهد، تبریز و اکثر شهرهای بزرگ ایران ، خرمای مضافتی را بیش از سایر خرماها مصرف می کنند.

خرما در حین رسیدن سه مرحله را طی میکند:
در مرحله اول  میوه ی نرسیده خرما را “خارَک” یا “خرک” میگویند.

در مرحله دوم آفتاب داغ مناطق گرمسیری،  پس از مدتی خارک را تیره رنگ و آبدار می‌کند که به آن رطب می‌گویند. در واقع رطب مرحله قبل از رسیدگی کامل خرماست که رطوبت بیشتر و قند کمتری نسبت به خرمای کاملاً رسیده دارد.

در مرحله آخر هم خرما به صورت نیمه خشک درمی آید.

این نوع خرما با توجه به رطوبت بالا به عنوان خشکبار محسوب نشده و شرایط نگهداری آن در دمای بین -۵ تا ۵ درجه سانتی گراد می‌باشد.

 

خرمای پیارم:

خرمای پیارم یکی از انواع خرماهایی است که در شهرستان حاجی آباد استان هرمزگان کشت می‌شود.

رقم پیارم از نوع تجاری و درجه یک بوده که به دلیل کیفیت مناسب و بازارپسندی یک رقم خاص صادراتی محسوب می‌شود. این محصول تاکنون به خوبی توانسته توجه بازارهای جهانی را به خود جلب نماید.
پوست نازک این خرما به رنگ قهوه‌ای تیره و با توجه به اینکه گوشت و پوست آن کاملاً به یکدیگر چسبیده‌اند، ظاهری زیبا و مطلوب دارد و فرایند شستشوی آن نیز به صورت کامل صورت می‌گیرد و با توجه به اینکه عمده قند موجود در آن از نوع فروکتوز می‌باشد به راحتی و سرعت در سوخت‌وساز بدن استفاده شده و کسانی که یک بار این خرما را مصرف کرده‌اند به خاطر طعم بسیار خوب و ظاهر مطلوب و سایر خواص غذایی آن معمولاً مصرف‌کننده دائمی این خرما می‌شوند.نخل‌های پیارم عمدتاً در دامنه کوه‌ها کاشته شده و توسط جوی‌های طراحی‌شده در سطح‌های مختلف به‌وسیله آب رودخانه‌ها آبیاری می‌شود؛ پرورش این نخل‌ها عمدتاً به‌صورت ارگانیک بوده و هیچ‌گونه مواد شیمیایی در مرحله داشت آن استفاده نمی‌شود.

 

خرمای خاصویی:

خرما خاصویی از مهمترين خرماهای بهبهان (خوزستان) و جنوب فارس (قیر و کارزین و جم) است. خرماي خاصوئي خرمایی مرغوب است و رنگ ميوه قرمز واندازه آن کوچک است.

در استان فارس ، به اين رقم خرما ، خرمای خاصي مي گويند . بدلیل طعم خوش و لطافت و شیرینی ملایم آن جزء مهم ترین ارقام مصرفی در ایران می باشد بدین معنی که نخل داران خود برای مصرف روزانه، این خرما را انتخاب میکنند.

خرمای خاصویی بدلیل شیرینی ملایم برای ذائقه هایی که شیرینی زیاد را نمی پسندند مناسب است. این خرما به علت ویژگی های خاصی که دارد غالبا صادر می شود زیرا در بسیاری از کشورها طرفداران ویژه ای دارد.

خرمای رَبی:

ربی از مرغوب‌ترین خرماهای بلوچستان است و از جمله خرماهای مهم و تجاری كشور است كه دارای بافت نیمه خشک است .میوه آن بسـیار مورد پسـند بازارهای داخلی و همچنین خارجی است و از جملـه خرماهای صادراتی كشـور اسـت.  از قـدرت انبارداری و ماندگاری خوبی برخوردار اسـت و جهت مصارف مختلف تازه خـوری به كار می رود. شـباهت فراوانـی با خرما پیـارم دارد.
خرمای ربی بصورت رطب بسیار خوش طعم و لذیذ می باشد، اما بدلیل حساسیت بیش از حد و اسیب پذیری آن، مردمان سیستان خوشه های خرمای خود را در زمانی که در مرحله خارک می باشد با کیسه های بافته شده ای از جنس برگ خرما می پوشانند و تا زمانی که ۱۰۰% محصول از مرحله رطب عبور کرده و تبدیل به خرما شود، بر روی درخت باقی می گذارند و در این حالت چون خرما فرایند کامل رسیدن میوه را بصورت کاملا” طبیعی روی درخت طی می نماید، به لحاظ غذایی کامل و سرشار از قندهای طبیعی و مواد معدنی است.خوشه خرما به همراه پوشش محافظ آن جدا شده و جهت طی فرایند شستشو و درجه بندی به کارخانه ارسال می شود، پس از طی فرایند شستشو و درجه بندی، بسته بندی و عرضه می شود.

خرمای زاهدی:

زاهـدی جـزو خرماهای خشـک و بازارپسـند كشـور اسـت. میوه آن ، از بازارپسـندی مناسبی جهت صادرات برخوردار است. به دلیل خشک بـودن بافت میـوه به راحتی قابل حمل و نقل و جابه جایی اسـت..میوه آن جهت مصارف مختلف تازه خوری و جهت بسـته بندیهای مختلـف تکدانـه، دوتایی، سـه تایی و همچنین در بسـته هایی با وزنهای مختلف بـه كار میرود. این نوع خرما شیرینی پایین داشته و اشتها آور اسـت. رنگ طلایی درخشان، پوست براق و زیبا، طعم خوش و شیرینی ملایم همراه با طعمی گس مشخصه هائی است که غالب مصرف کنندگان خرمای خشک آن را با آنها می شناسند. در بین تمام خرما دوستان دنیا شناخته شده و معروف می باشد. مخصوصا” ذائقه هایی که شیرینی زیاد را نمی پسندند از طرفداران این خرما هستند. بهترین نوع خرمای زاهدی در جنوب استان فارس و شرق بوشهر برداشت می شود. مردمان این نواحی این خرما را “قصب” می نامند. خرمای زاهدی درجه ۱ باید از ظاهری کاملا” سالم و استوانه ای و بافتی نرم داشته باشد و پوست آن نیز شکسته نباشد. خرمای قصب ایران کاملا” گوشتی بوده و دارای رطوبت حدود ۱۴% می باشد. بنابراین جزء ارقام مرغوب خرما طبقه بندی می شود.

خرمای کبکاب:

منشـأ این رقم اغلب اسـتانهای بوشـهر، فارس و خوزستان است. میوه آن بسیار بازارپسند بازارهای داخلی و همچنین خارجی است و ازجمله ارقام صادراتی كشور است خرمای کبکاب از گوشتی ترین ارقام خرمای دنیا به حساب می آید و در حالت رطب، رنگ زرد طلایی دارد و بسیار لطیف و بسیار خوش طعم است و یکی از دلچسب ترین میوه های شیرین در طبیعت به شمار می رود. اما به دلیل نرم بودن بافـت میوه و حساسـیت در برابر فشـردگی نگهداری آن نیازمند شرایط خاصی می باشد. امـا میـوه آن قدرت انبـارداری و مانـدگاری خوبـی دارد به طوریکه در دمای حدود ۱۵ درجه تا یکسال قابلیت مصرف را داراست. خرمای کبکاب بدلیل درشتی دانه و گوشتی بودن آن طرفداران زیادی در بین مصرف کنندگان خرما دارا میباشد.

خرمای شاهانی:

سرزمین جهرم در استان فارس محل پرورش یکی از معروف ترین ارقام خرمای ایرانی یعنی خرمای «شاهانی» می باشد. این خرمای بسیار لطیف و پوست نازک طعم عالی دارد. رنگ خرما در مرحله خارک و رطب، زرد طلایی خوش رنگ و مانند آفتاب درخشان است. بهترین کیفیت برای خرمای شاهانی در مرحله رطب وجود دارد چرا که در این مرحله هم شکل ظاهری میوه زیبا بوده و هم کیفیت قندهای موجود در خرما بالا می باشد (عمدتا” از نوع فروکتوز) اما در مرحله خرما، پوست میوه از گوشت جدا شده و رنگ آن به تیرگی می گراید و به رنگ قهوه ای روشن در می آید. شاهانی ازجملـه خرماهای تجـاری كشـور اسـت. میـوه آن در بازارهـای داخلـی و همچنیـن خارجی مشریان خاص خودش را دارد وجهـت مصـارف مختلف تازه خـوری به كار مـیرود.  همچنیـن از قـدرت فـراوری خوبـی برخـوردار اسـت و در انواع فراورده هـای خوراكـی مورد اسـتفاده قـرار می گیـرد.

خرمای استعمران(سایر):

یکی از انواع خرماهایی که در ایران تولید می شود،‌خرمای استعمران نام دارد. . این رقم مختص استان خوزستان است و بیش از ۸۰ درصد سطح زیر كشت این اسـتان را شـامل میشـود.. نیمه خشک بودن و پوست ضخیم آن سبب طول عمر آن و از جمله قابلیت های این نوع خرما جهت صادرات بیشتر شده است. خرمای نیمه خشـک استعمران، مهمترین خرمای صادراتی كشور ایران است و ۴۵درصد از صادرات خرمای كشـور ایران را به خود اختصاص داده اسـت. این خرما جهت استفاده در صنایـع مختلـف غذایـی مانند بیسکویت سـازی، نوشابه سـازی ،كیک پزی و شـیرینی، شـیره، ترشی، لواشک، سـركه پرورده، شهد خرمـا و … کاربرد دارد اما شـاید مهمتریـن كاربرد میـوه آن در كشـورهای به جز ایران، تهیه الکل و مشروبات الکلی است. دارای انواع GAQ ، FAQ ، سوپر سلکت و سلکت با هسته و بی هسته می باشد.علاوه بر آن، این نوع خرما در مقابل شرایط محل نگهداری بسیار مقاوم بوده و دما و رطوبت بالا کمترین تغییر را در کیفیت آن ایجاد می کند. اگر به خصوصیات بالا، مناسب بودن نرمی بافت و سایر شرایط فیزیکی این خرما را اضافه کنیم در می یابیم که چرا این خرما، اولین انتخاب مدیران صنایع غذایی برای استفاده در محصولاتشان است. بصورت معمول رطوبت حدود ۱۴ درصد داشته و پس از فرآیند شستشو و درجه بندی بسته بندی می شود.